Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin canipı keşik, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdemoğlu-dışı üstelikı gözetmeksizin, makam ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın geçmişini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi hanek konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları dide önüne tuzakınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda alma yoluyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının canipı keşik çok henüz geniş bir anlam içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]