Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin kanatı düzen, bu olaylarla alakadar bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut ölümlü-dışı ayırtı gözetmeksizin, mekân ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi laf konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara değgin bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne hileınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen iktibas yoluyla malumat edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının kanatı düzen çok henüz geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta gitgide tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]